Georganiseerde straathandel

Beschrijving

Een straathandeltje houdt in dat goederen zoals fruit, kleding, elektronica, huishoudspullen, matrassen, steeds heen en weer gesjouwd moeten worden van huis naar verkoopplek, meestal in drukke delen van de wijk zoals busstations en markten, om hun waar te verkopen aan mensen die op doortocht zijn en vlug iets willen kopen. Om op deze manier iets te kunnen verdienen moet de verkoopster verschillende goederen kunnen aanbieden. Helaas zijn deze gebieden niet erg veilig, is er veel diefstal en zijn er geweldsincidenten.

De Maridadi Women Group heeft meegedaan aan het Smart Start Sacco project. SACCO (Savings and Credit Cooperative Organisation) heeft de leden cursus gegeven in boekhouden, financiële administratie en het maken van een eenvoudig bedrijfsplan. Met de lokale overheid is geregeld dat er geen belasting betaald hoeft te worden. Vervolgens is een plan voor dit project opgesteld met hulp van Kimbo Amazing Women.

Het plan voorziet in 25 (nieuwe) leningen van 130 euro voor de leden van de groep. De leningen worden verstrekt in twee groepen van ongeveer 10 leden in een periode van een maand. Om dit te kunnen doen is hulp van buiten nodig. De leden sparen door, per maand komt zo 72 euro in het spaar- en leenfonds. Leden die hun eerste lening op tijd hebben afbetaald kunnen een tweede, grotere lening krijgen.

Voor de trainingen van SACCO en Kimbo Amazing Women hoeft niet betaald te worden.

Geld nodig voor:

25 (nieuwe) leningen zonder onderpand, bankboekjes en een mobiele telefoon.

Waar: Githurai, Kenia
Gevraagd bedrag: 3.820 euro
Looptijd: 1 jaar
Projectnummer: AF-KE-98

Aanpak

Een managementcomité van drie leden is verantwoordelijk voor de boekhouding, de afbetalingen van de leningen en het oplossen van conflicten. Er is een procedure vastgelegd om conflicten op te lossen en voor niet aflossen van leningen. De leningen worden dagelijks afgelost via Mpesa, een mobiel betaal- en spaarsysteem. Leden die een week lang niet terugbetalen worden door het managementcomité bezocht. Er wordt een afspraak gemaakt om binnen 14 dagen het geld alsnog af te lossen. Gebeurt dit niet dan wordt het geval in de maandelijkse groepsbijeenkomst besproken. Als diefstal van koopwaar de oorzaak is wordt gekeken hoe dit lid geholpen kan worden. Als het lid weigert te betalen dan wordt er bij de politie aangifte gedaan.

Githurai 45 busstation is een onveilige buurt. Om het risico van diefstal en/of geweld zo klein mogelijk te houden, is samenwerking afgesproken met drie groepen:

• chauffeurs van brommertaxi’s (podapoda)
• chauffeurs van kleine busjes (matatus)
• kleine verkopers die in het busstation werken.

Deze groepen hebben samen met de lokale politie afgesproken dat zij gedurende de dag en avond vaker zal patrouilleren. Ook zullen de leden van deze groepen een hesje dragen zodat de politie hen kan herkennen. Nieuwe verkopers die zich aanmelden hebben goedkeuring van deze drie samenwerkende groepen nodig.

In 2024 zijn de groepsleden begonnen met sparen voor de leningen, 0,10 euro per werkdag, in 2025 zijn er bedrijfsplannen ingediend. Hiervan zijn er 3 gekozen door het managementcomité en Kimbo Amazing Women. De drie vrouwen hebben een lening van 130 euro gekregen tegen 5% rente. Een lening wordt elke dag in kleine bedragen 0,79 euro afgelost. De afbetaling is in kleine bedragen per dag is om er zeker van te zijn dat er terugbetaald kan worden en dat het geld niet voor iets anders gebruikt wordt. De leningen zijn bedoeld voor uitbreiding van het assortiment, en dat kan van alles zijn: groenten, fruit, keukenspullen, matrassen, zeep etc. De ervaring leert dat met voldoende en verschillende goederen de meestal haastig reizigers op het busstation overgehaald worden om snel iets te kopen.

Achtergrond

In Kenia heeft slechts 30% van de vrouwen werk vanwege gender ongelijkheid, beperkt aantal banen, weinig opleiding en weinig of geen vaardigheden waaraan behoefte is en een snelle bevolkingstoename. In informele wijken zoals Githurai met een half miljoen inwoners, is de situatie nog slechter. Er is weinig werk beschikbaar met als gevolg hoge werkeloosheid vooral onder vrouwen. De meeste vrouwen in Githurai zijn semi-illiterate vanwege traditionele gebruiken die scholing van meisjes en vrouwen beperken. Veel van die vrouwen kunnen alleen slecht betaald los werk krijgen of ze proberen wat te verdienen met kleine straathandeltjes (hawking) maar een kleine lening van de bank om een dergelijk handeltje wat beter op te zetten zodat ze ervan kunnen leven ontbreekt. Banken geven geen lening zonder onderpand en zeker niet aan vrouwen.

De huidige situatie in Githurai waar het project wordt uitgevoerd is onstabiel zoals in heel Kenia. De jonge mensen (Gen z  generatie) protesteren tegen de huidige leiders die volgens hen alleen persoonlijk voordeel nastreven en zich niets van de bevolking aantrekken. In het hele land zijn protestdemonstraties waarbij de politie hard optreed. Protesterenden zijn gedood, of verwond en eigendommen vernietigd. De verwachting is dat de ongeregeldheden zullen voortduren tot de verkiezingen in augustus 2027

Kimbo Amazing Women is opgericht in 2013 door slachtoffers van gender gerelateerd geweld als platform om elkaar te steunen en de slumbevolking bewust te maken van het vele geweld en van het feit dat dat geweld onjuist ‘gewoon’ gevonden wordt. KAW houdt zich ook bezig met economische activiteiten zoals een spaar/leen fonds en een bakkerij om leden en werknemers een redelijk inkomen te bezorgen. Het steunt ook ander groepen in Githurai en omgeving bij het opzetten en uitvoeren van economische projecten.

SACCO, Savings and Credit Cooperative Organisation, dit is een financiële coöperatie waar leden zowel eigenaar als gebruiker zijn. Sacco’s verlenen financiële diensten, met als hoofddoel verzameling van het spaargeld van leden en verstelling van leningen aan hun leden voor relatief lage rentetarieven.

De 28 leden van Maridadi Women Group (leeftijd 27 – 40 jaar) hebben een groep gevormd om samen hun beperkte middelen te gebruiken om elkaar te steunen en om te werken aan een betere, veiligere werkomgeving. Deze kwetsbare vrouwen zijn hawkers, straatventers die werken in en rond Githurai 45 busstation een drukke buurt met veel criminaliteit. Ze moeten hard werken en verdienen weinig.